Ochrona przeciwpożarowa w blokach mieszkalnych budzi emocje najczęściej wtedy, gdy na klatce schodowej pojawia się inspektor Państwowej Straży Pożarnej. Do tego momentu hydranty wewnętrzne bywają traktowane po macoszemu – zakurzone szafki, zastawione meblami, z dokumentacją przeglądów gdzieś w teczce, o której nikt nie pamięta. Tymczasem przepisy nakładają na zarządców nieruchomości konkretne obowiązki, których zlekceważenie potrafi słono kosztować. Warto przyjrzeć się temu tematowi z wyprzedzeniem – zanim zrobi to za nas kontrola.
Czy w każdym bloku muszą być hydranty?
To pytanie pada najczęściej, a odpowiedź wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Budynki mieszkalne wielorodzinne klasyfikowane są jako strefa zagrożenia ludzi ZL IV. W tej kategorii obowiązek montażu hydrantów wewnętrznych nie dotyczy budynków niskich ani średniowysokich – pod warunkiem, że pełnią wyłącznie funkcję mieszkalną. Sytuacja zmienia się diametralnie w dwóch przypadkach: gdy budynek jest wysoki lub wysokościowy (wymagane są wówczas zawory hydrantowe DN52) albo gdy na parterze funkcjonuje lokal usługowy – sklep, przychodnia czy biuro – co automatycznie zmienia klasyfikację strefy na ZL III. W budynkach średniowysokich z częścią usługową hydranty DN25 stają się konieczne po przekroczeniu 200 m² powierzchni kondygnacji użytkowej, choć gdy parter jest jedynym piętrem o przeznaczeniu niemieszkalnym, próg ten przesuwa się aż do 1000 m².
Który typ hydrantu pasuje do bloku?
Dobór odpowiedniego hydrantu to nie kwestia gustu, lecz wynik obliczeń i analizy ryzyka pożarowego. Na rynku dostępne są trzy główne warianty różniące się średnicą węża: DN25, DN33 i DN52. Każdy z nich ma ściśle określone przeznaczenie wynikające z polskich przepisów. Hydrant DN25 wyposażony jest w wąż półsztywny – dzięki temu obsłuży go nawet osoba bez specjalistycznego przeszkolenia. Wystarczy otworzyć szafkę i skierować strumień wody na źródło ognia. Model DN52 to już sprzęt do profesjonalnej akcji gaśniczej, z ciężkim wężem płasko składanym, dedykowany przede wszystkim obiektom przemysłowym i magazynowym. Szczegółowy opis różnic między poszczególnymi wariantami znajdziemy w poradniku opisującym popularne typy hydrantów wewnętrznych i ich zastosowanie.
Obowiązki zarządcy – znacznie więcej niż sam montaż
Zamontowanie hydrantu to dopiero początek. Zarządca budynku ponosi pełną odpowiedzialność za utrzymanie instalacji w stanie gotowości przez cały okres eksploatacji obiektu. Obejmuje to organizowanie przeglądów technicznych, zlecanie napraw i przechowywanie kompletnej dokumentacji. Przeglądy powinny odbywać się co najmniej raz w roku, a co pięć lat węże wymagają próby ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze. Brak protokołów z przeglądów traktowany jest podczas kontroli identycznie jak brak sprawnego hydrantu – ze wszystkimi tego konsekwencjami. Oprócz samych hydrantów aktualna musi być również Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego, wymagająca aktualizacji nie rzadziej niż co dwa lata. Kompleksowe omówienie tego zagadnienia zawiera artykuł o obowiązkach zarządcy nieruchomości związanych z hydrantami wewnętrznymi.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze i montażu?
Praktyka pokazuje, że pozornie drobne detale potrafią przesądzić o funkcjonalności całego systemu. Przy doborze hydrantu do budynku wielorodzinnego warto wziąć pod uwagę kilka kluczowych parametrów:
- Średnica węża – w blokach najczęściej montuje się DN25, natomiast budynki wysokie wymagają zaworów DN52
- Typ montażu – hydrant wnękowy oszczędza miejsce na wąskim korytarzu, ścienny sprawdzi się tam, gdzie ściana nie pozwala na wykonanie wnęki
- Wydajność – minimum 1,0 dm³/s dla DN25 oraz 2,5 dm³/s dla DN52
- Ciśnienie – nie mniejsze niż 0,2 MPa na zaworze odcinającym
- Kolorystyka – obok klasycznej czerwieni coraz częściej pojawia się biała obudowa, lepiej wpisująca się w nowoczesne wnętrza klatek schodowych
Zasięg wszystkich hydrantów musi obejmować całą powierzchnię budynku, a każde piętro powinno posiadać własny punkt gaśniczy. Osoby stojące przed wyborem konkretnego modelu znajdą pomocne zestawienie w artykule wyjaśniającym, kiedy stosować hydrant DN25, a kiedy DN52.
Zastawione szafki – cichy problem wielu bloków
Jednym z najczęściej stwierdzanych uchybień podczas kontroli PSP są zastawione szafki hydrantowe. Mieszkańcy bloków nagminnie ustawiają przed nimi wózki, kartony, rowery czy drobne meble. W sytuacji zagrożenia każda sekunda ma znaczenie, a konieczność odsuwania przeszkód drastycznie wydłuża czas reakcji. Zarządca ma obowiązek nie tylko informować lokatorów o zakazie zastawiania urządzeń PPOŻ, ale też aktywnie egzekwować te zasady. Regularne obchody klatek schodowych i pisemne upomnienia to absolutne minimum, które warto wdrożyć – najlepiej jeszcze zanim ktoś zadzwoni pod numer alarmowy.
Konsekwencje zaniedbań bywają dotkliwe
Odpowiedzialność za stan instalacji przeciwpożarowej to nie martwy przepis. Zaniedbania w zakresie przeglądów mogą skutkować mandatami ze strony nadzoru budowlanego, nakazami Państwowej Straży Pożarnej, a w najgorszym scenariuszu – odpowiedzialnością karną zarządcy. Co więcej, ubezpieczyciel ma pełne prawo odmówić wypłaty odszkodowania, jeśli okaże się, że do szkody doszło w budynku z niesprawną lub nieatestowaną instalacją hydrantową. Znacznie rozsądniej potraktować regularne przeglądy i wymianę zużytych elementów jako inwestycję w bezpieczeństwo niż niepotrzebny koszt w budżecie wspólnoty.
Podsumowanie
Hydranty wewnętrzne w budynkach wielorodzinnych zasługują na więcej uwagi, niż zwykle im się poświęca. Kluczowe jest nie tylko prawidłowe ustalenie, czy dany obiekt w ogóle wymaga instalacji hydrantowej, ale również systematyczne dbanie o jej sprawność przez cały okres użytkowania budynku. Zarządcy, którzy podchodzą do tego tematu odpowiedzialnie, oszczędzają sobie stresu przy kontrolach – i co ważniejsze – realnie podnoszą poziom bezpieczeństwa mieszkańców.